Jan Westerweel en Jasper Heikoop vinden aquathermie ‘een super interessante techniek’. Als adviseur duurzame energie draaide Jan al een aantal projecten met aquathermie; Jasper studeerde bij Techniplan zelfs af op dit onderwerp en is nu specialist afdeling Energie & Milieu. ‘Nederland is een rivierenland, zegt Jan. ‘Er is zoveel oppervlaktewater. Dat vind ik persoonlijk leuk aan deze techniek.’

Water als goede geleider

Aquathermie is een duurzame vorm van warmtewinning uit water. ‘Je hebt verschillende varianten,’ legt Jan uit. ‘De meest voorkomende is TEO: thermische energie uit oppervlaktewater. Dan praat je over rivieren en meren. Verder heb je nog TEA – dan gaat het om afvalwater – en TED, uit drinkwater.’ In de zomer warmt het oppervlaktewater in Nederland naar zo’n 25 graden op. ‘Water is een goede geleider,’ vult Jasper aan. ‘Dat maakt het een nuttige bron van warmte. Met een warmtewisselaar en warmtepomp kun je ‘zomerwater’ opwaarderen naar de temperatuur die je nodig hebt. Dat water sla je op in een warmte-koudeopslag, zodat je het kunt gebruiken in de winter.’

In een waterrijk land als Nederland, verwacht je aquathermie als veelgebruikte toepassing. Toch is dat niet per se zo. ‘Het zijn er niet heel veel,’ zegt Jan. ‘Maar wij hebben toch een aantal aquathermie-projecten mogen doen. Zoals the Mall of the Netherlands in Leidschendam. Die staat precies boven op een ondergrondse pijpleiding waardoor we hier met aquathermie uit drinkwater konden werken.’

De grootste hordes om aquathermie op te schalen zijn investeringskosten, onderhoud en het juridische kader. ‘Het is een grote investering die je in één keer moet doen,’ zegt Jan. ‘Bij een bodemenergiesysteem kun je gefaseerd bouwen en steeds verder uitbreiden, een aquathermiesysteem moet er gelijk staan. Dan heb je nog onderhoudskosten aan het waterfilter. Maar het lastigste nu, is de wet- en regelgeving. Het is vaak onduidelijk waar je een vergunning moet halen: de ene keer is het Rijkswaterstaat, dan weer het waterschap. Soms is het zelfs zo dat de kade van de ene en het oppervlaktewater van een andere partij is. Dat maakt het juridisch complex.’

Voordelen voor ecosystemen

De overbelasting van ons net kan een steun in de rug worden voor aquathermie. ‘Ik zie aquathermie als een van de oplossingen voor netcongestie,’ zegt Jasper. ‘Je werkt hier namelijk met een water-waterwarmtepomp in plaats van een luchtwaterpomp. Water houdt meer warmte vast en heeft een hogere warmtecapaciteit dan lucht. Dat betekent dat een warmtepomp minder elektriciteit nodig heeft om warmte te maken. Als netcongestie echt kritisch wordt, zie ik kansen voor meer toepassingen van aquathermie.’

Aquathermie heeft ook gunstige effecten voor de natuur. ‘Door klimaatverandering en zware industrie zijn rivieren de afgelopen jaren verder opgewarmd,’ zegt Jan. ‘Met aquathermie loos je kouder water terug en dat heeft een positief effect op het ecosysteem. Dat is ook nog eens gunstig voor steden die aan die rivier liggen, met name in de zomer.’

De toekomst van aquathermie

Dus, tijd om aquathermie vaker te pitchen bij klanten van Techniplan? ‘In de huidige markt is het een special,’ zegt Jan. ‘Vanwege de kosten en juridische onzekerheden valt aquathermie gedurende een project vaak af. Maar als wetgeving meebeweegt en netcongestie een probleem blijft, dan wordt dit vaker haalbaar. Wij nemen dit in ieder geval altijd mee in de haalbaarheidsfase van een project, want we zien de potentie.’