Norbert Schotte: ‘Natuurpositief bouwen vraagt leiderschap’
Een transitie is geen sprint, maar een marathon. Waarin pioniers alvast vooroplopen om de geesten rijp te maken voor een nieuwe manier van denken. In onze ambitie om natuurpositief te bouwen worden we geïnspireerd door vaandeldragers als Norbert Schotte (Gideon): wat is zijn kijk op de transitie naar natuurpositief bouwen?
‘Ik zit ruim twintig jaar in de bouwsector en ben ooit begonnen als timmerman. Daarna heb ik gewerkt bij Dura Vermeer, Vorm en Alba Concepts. Vijf jaar geleden zijn we een Gideonsbende gestart. Gideon is ontstaan vanuit een inhoudelijke verbazing dat CO2-opslag in materialen niet werd gewaardeerd in normen en regelgeving. Inmiddels is Gideon een uit de hand gelopen initiatief, in positieve zin natuurlijk. We werken aan vier inhoudelijke transitiepaden en daaronder twee fundamentele voorwaarden: systeem- en culturele transitie.’
‘We zijn ook best een onorthodoxe beweging: ongrijpbaar, een tikkeltje rebels en puur missie-gedreven. We zijn goed in het mobiliseren van mensen, van Gideons. We brengen hen samen en zorgen voor de energie waarin mooie dingen kunnen gebeuren. Als Gideon zetten we ons in om koplopers te helpen versnellen en werken we aan condities waarin dat kan gebeuren, onder andere via de Tweede Kamer.’
‘Het onderliggend probleem waarom de bouwsector te traag verduurzaamt, is cultuur. Er zijn hardnekkige denkpatronen waar we nog niet vanaf raken. Zo blijven we sturen op kortetermijnwinst in plaats van waarde op de lange termijn, terwijl iedereen diep van binnen weet dat dit niet houdbaar is. We bouwen op kosten van de toekomst en noemen het dan betaalbaar. Kijk naar aanbestedingen en gronduitgifte: de gangbare praktijk is dat er vooral op geld wordt gestuurd, terwijl dat niet betekent dat je daarmee de beste waarde krijgt die de markt kan bieden. Of neem taxateurs die vooral in de achteruitkijkspiegel kijken en duurzame gebouwen niet goed weten te waarderen. Het staat immers niet benoemd in ‘de lijstjes’. Dat terwijl zelfs een taxateur natuur, klimaat of gezondheid kan waarderen. Maar je moet het wel écht willen. Dit zijn twee voorbeelden waarin de interconnectiviteit van systeem en cultuur samenkomen.’
”Het systeem is nu niet ingericht om natuurpositieve vernieuwing te omarmen.”
– Norbert Schotte, transitiemaker bij Gideon
‘Bij natuurpositief denk ik aan regeneratief bouwen. We hebben systemen opgebouwd die ons veel welvaart hebben gebracht. Maar diezelfde systemen hebben ook decennialang roofbouw gepleegd op onze leefomgeving. Daarom zijn we niet klaar zodra we stoppen met het aanrichten van extra schade. Termen als CO₂-neutraal of energieneutraal suggereren dat we klaar zijn zodra de balans op nul staat. We zullen eerst moeten herstellen wat we hebben uitgeput en beschadigd. Uiteindelijk moeten we toewerken naar een samenleving waarin mens en natuur niet langer tegenover elkaar staan, maar in symbiose met elkaar leven.’
‘Ik vind het dan ook sterk dat Techniplan natuurpositief bouwen integraal benadert. Ik geloof er namelijk heel erg in dat mensen ten diepste gebouwen en gebieden willen maken die positief zijn voor mens, dier en natuur. Alleen komen we telkens weer uit bij het systeem waarin we opereren. Als we dat fundamenteel ter discussie stellen, dan ligt natuurpositief bouwen binnen handbereik.’
‘Er is geen golden bullet om met de bouwsector alle groene ambities snel waar te maken. Maar ik geloof wel in de bepalende factor van leiderschap. Beleggers en woningcorporaties die een CO2-plafond invoeren en zeggen: ‘we kopen geen vastgoed meer in als de uitstoot boven een bepaalde grens komt’. Of een architect die alleen nog opdrachten aanneemt waarin houtbouw het uitgangspunt is. Dat is leiderschap. Bepalende spelers moeten zich realiseren hoeveel impact ze kunnen maken wanneer ze een andere afslag nemen. Voor Techniplan ligt daar een uitdaging, want in installatietechniek zul je dan moeten accepteren dat je minder met installaties moet gaan bouwen. De beste installatie is geen installatie. Bereid te zijn om naar je eigen verdienmodel te kijken, dat vraagt leiderschap.’
Dit artikel is onderdeel van de lanceringskrant voor de vernieuwde koers van Techniplan. Benieuwd naar de rest van deze uitgave? Laat hieronder je e-mailadres achter via het contactformulier. Dan ontvang je gratis een digitale versie, boordevol achtergrondverhalen, praktijkvoorbeelden en inspiratie over natuurpositief bouwen.