Project
image image image image image image image image
Opdrachtgever:Gemeente Zwolle
Architect:Pos4 i.s.m. Strategie Architecten
Periode:2009 - 2012
Categorie:Bijeenkomst Sport
Type project:Nieuwbouw

Algemene projectinfo

Gemeentelijk Zwembad “De Vrolijkheid” in Zwolle is op dit moment een van de duurzaamste zwembaden van Nederland. Het heeft daarnaast verschillende functies. De totale omvang is circa 6.500 m2, bestaande uit:

  • een 8-baans wedstrijdbad van 25 x 21 meter;
  • een multifunctioneel 6-baans wedstrijdbad van 25 x 15,4 meter met beweegbare bodem;
  • twee duikplanken en een duikkuil van 3,8 meter diep;
  • een bad voor instructie- en doelgroepzwemmen van 20 x 10 meter met gedeeltelijk beweegbare bodem;
  • een recreatiebad van 365 vierkante meter in speelse vormen met onder andere een glijbaan, whirlpools, wildwaterkreek, klimmuur en een Turks stoombad;
  • apart peuterbad van 100 m²;
  • een basic fitness.

De advieswerkzaamheden van Techniplan Adviseurs zijn uitgevoerd in opdracht van Pellikaan in een Design & Build constructie.

Rol Techniplan Adviseurs

Duurzaamheid & Innovatie (E & M)

Voor alle installaties zijn lijsten vervaardigd met alle mogelijke duurzame opties. Al deze opties zijn apart maar ook in onderlinge samenhang beoordeeld op investering, terugverdientijd, milieuaspecten, onderhoud, bediening, etc.  Hierdoor werd niet alleen op geld maar ook op belangrijke milieu- en exploitatieaspecten beoordeeld en beslist.

Het belang van onderkenning van onderlinge samenhang tussen diverse opties wordt duidelijk in het volgende voorbeeld:

In een zwembad wordt veel water gebruikt, dus moet hergebruik van water zeker worden onderzocht. Een installatie met ultrafiltratie en reverse osmose (UFRO) technieken blijkt dan snel terug te verdienen.
Een stuk verder in het proces komt de verhoging van de zwemwaterkwaliteit aan de orde. Door gedurende langere tijd een bepaalde kwaliteit water te produceren, mag de wettelijk voorgeschreven suppletiewaterhoeveelheid worden gehalveerd.

Vervolgens blijkt dat de terugverdientijd van de eerder al beoordeelde UFRO installatie hierdoor sterk negatief wordt beïnvloed. Nu bleef de terugverdientijd in Zwolle nog steeds binnen de grens, dus die UFRO optie zit er ook nog steeds in, maar in andere gevallen zou de afweging kunnen zijn dat deze relatief dure installatie niet meer voldoende rendement oplevert en dus als duurzame toepassing komt te vervallen. Met grote gevolgen, want dan zijn ook de bouwkundige rein- en vuilwater kelders niet meer nodig.

Uit dit voorbeeld blijkt hoe belangrijk een goede samenwerking in een ontwerpteam is. Maar ook het regelmatig even terug te kijken in het ontwerpproces en het evalueren van de tot dan toe genomen beslissingen mag niet onder tijdsdruk bezwijken.

Ontwerp & Calculatie

Zeker in een groot zwembadcomplex hebben de technische ontwerpkeuzen voor de installaties sterke invloed op de architectonische, bouwkundige en constructieve aspecten van het gebouw. Sommige installaties zijn volumineus (bv. luchtbehandeling), andere hebben fysieke eisen m.b.t. de locatie (bv. PV-cellen en zonnecollectoren) of hebben regelmatig onderhoud en bediening nodig (bv. waterbehandeling) waardoor de bereikbaarheid optimaal moet zijn.
Doordat het bouwteam al vanaf het eerste begin bij elkaar was (opdrachtgever, architect, adviseur, constructeur, aannemer, installateur) was er ook direct vanaf het begin sprake van een geïntegreerde ontwerp aanpak.

Integraal ontwerpen is een kunst. De verschillende deelnemers moeten als gelijkwaardige partners in het team functioneren. Men moet over de eigen grenzen heen durven en kunnen kijken. Creatief en innovatief denken is belangrijk, domme vragen of voorstellen bestaan niet, maar jezelf en elkaar kritisch durven benaderen is net zo belangrijk.

Al die aspecten waren in het bouwteam aanwezig, met als eindresultaat een zeer goed doordacht project, waar alle partijen en zeker ook de exploitant erg tevreden over zijn.

Duurzaamheid

Behaalde EPC-score: circa 60% van de ten tijde van de bouwaanvraag geldende EPC-eis.

Dit project blinkt uit door de grote hoeveelheid goed doordachte energiebesparende en innovatieve technieken. De toepassingen zijn ook alle in overleg met de toekomstige gebruiker uitgebreid doorgerekend op terugverdientijden, maar ze zijn ook beoordeeld op andere milieu-aspecten, zoals levensduur, de mogelijkheden voor hergebruik, schadelijke effecten bij sloop, etc.

Een dergelijke benadering levert naar onze mening de meeste kans op succes, er wordt niet alleen gestuurd op investering en goedkope exploitatie, maar er wordt ook al nagedacht over en voor zover mogelijk gestuurd op niet financiële en milieutechnische aspecten, en op effecten die invloed hebben op de langere termijn.

Voor de nieuwbouw van het Zwolse zwembad is een pakket duurzaamheidsmaatregelen samengesteld met betrekking tot energie- en waterbesparing, warmteopwekking en onderhoud. Zo worden onder andere de volgende maatregelen toegepast:

  • 200 m2 vacuümbuis zonnepanelen voor opwekking van warm tapwater, 75% dekking;
  • 1500 m2 PV-cellen met 200 kW piekvermogen voor opwekking elektrische energie
    (geoutsourced aan derde partij);
  • verhoogde isolatiefactor en speciaal drie-dubbel glas in de zwemzalen;
  • warmteterugwinning van spoelwater en koelsysteem;
  • UFRO installatie voor hergebruik spoelwater;
  • grijswater circuit voor toiletspoeling;
  • LED-verlichting;
  • Extreem energiezuinige motoren;
  • HR WTW op de luchtbehandelingskasten;
  • de waterbehandeling vindt plaats door middel van een nieuw soort energiezuinige VAC-flow-filters en een geavanceerde zoutelektrolyse-installatie;
  • aansluiting op een gemeentelijke warmtecentrale welke wordt gestookt met snoeihout en overtollig schoon hout afkomstig van gemeentelijke diensten.

Door al deze maatregelen is het nieuwe zwembad in Zwolle het meest duurzame zwembad in Nederland.

Media & Links

Betrokken partijen

Opdrachtgever:  Gemeente Zwolle
Architect: Pos4 i.s.m. Strategie Architecten
Bouwmanagement: Pellikaan Bouwbedrijf
Adviseur bouwfysica: Techniplan Adviseurs bv
Constructeur: Van Rossum Raadgevende Ingenieurs
Adviseur installaties: Techniplan Adviseurs bv
Installateur: Hellebrekers Technieken B.V.
Aannemer: Pellikaan Bouwbedrijf

Websites

http://www.youtube.com/watch?v=1QuOXBYdWY4